Zrozum podwyższone próby wątrobowe (ALT, AST, ALP, GGT) u psa i kota

Enzymy wątrobowe u zwierząt rosną nie tylko przy chorej wątrobie, ale też przy problemach z zębami, trzustką, tarczycą czy zespole Cushinga. Przygotuj się do rozmowy z lekarzem.

Wsparcie edukacyjne przed wizytą w lecznicy — wysokość enzymów wątrobowych nie równa się automatycznie niewydolności wątroby; ocenę i dobór USG oraz leków prowadzi lekarz weterynarii.

Kluczowe różnice w czytaniu panelu wątrobowego u psów i kotów

  1. 01

    Rozdziel markery uszkodzenia komórek (ALT, AST) od zastoju żółci (ALP, GGT)

    ALT i AST uwalniają się z podrażnionych hepatocytów (AST także z mięśni), a ALP i GGT kierują uwagę na drogi żółciowe i hormony.

  2. 02

    Pamiętaj o odmiennym znaczeniu ALP u kota i u psa

    U psów ALP często rośnie po sterydach, lekach lub w zespole Cushinga; u kota okres półtrwania ALP jest krótki i każdy jego wzrost jest istotny!

  3. 03

    Sprawdź parametry rzeczywistej funkcji syntetycznej wątroby

    O wydolności wątroby mówią albumina, cholesterol, glukoza, mocznik, bilirubina, krzepnięcie krwi oraz test stymulacji kwasów żółciowych.

  4. 04

    Uwzględnij reaktywną hepatopatię od narządów sąsiednich

    Stany zapalne jelit, trzustki, zaawansowany kamień nazębny czy nadczynność tarczycy u kota bardzo często wtórnie podnoszą aktywność ALT.

Przykład działania

Wynik badania profilaktycznego psa

Sznaucer miniaturowy, 9 lat: ALT 145 U/l (norma <90), ALP 620 U/l (<140), GGT 22 U/l (<12), Bilirubina 0,3 mg/dl (norma), Trójglicerydy 490 mg/dl (<150). Pies nie wymiotuje.

Wskazówki edukacyjne przed wizytą kontrolną

Wyraźny wzrost ALP i GGT w połączeniu z wysokimi trójglicerydami (szczególnie u sznaucera miniaturowego predysponowanego do hiperlipidemii i mukocele pęcherzyka żółciowego) wymaga pogłębienia diagnostyki: 1. USG jamy brzusznej z oceną pęcherzyka żółciowego (osad/błoto żółciowe), wątroby i nadnerczy. 2. Pytanie do lekarza o badania endokrynologiczne (tarczyca, zespół Cushinga jeśli pies dużo pije i sika). 3. Ustalenie diety niskotłuszczowej oraz ewentualnego wsparcia żółciopędnego/hepatoprotekcyjnego.

Wysokie ALP z trójglicerydami u sznaucera to klasyczny sygnał do dokładnego obejrzenia pęcherzyka żółciowego i nadnerczy w USG, a nie samego kupienia suplementu na wątrobę.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego u zdrowego 5-miesięcznego szczeniaka fosfataza zasadowa (ALP) jest ponad normę?

U rosnących szczeniąt i kociąt izoenzym kostny ALP jest fizjologicznie wysoki przez przebudowę kości, więc porównuje się go wyłącznie z normami wieku rozwojowego.

Czy bardzo wysokie ALT zawsze oznacza nieodwracalną marskość wątroby?

Nie, wysoki wyrzut ALT świadczy o ostrym podrażnieniu żywych komórek wątrobowych, które mają dużą zdolność regeneracji po usunięciu przyczyny przez lekarza.

Na czym polega test stymulacji kwasów żółciowych zlecany przez lekarza?

Polega na pobraniu krwi na czczo oraz 2 godziny po małym posiłku, co pozwala czule ocenić wydolność wątroby i wykryć np. zespolenie wrotno-oboczne.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania

Zrozum wynik morfologii krwi psa lub kota przed rozmową z weterynarzem

Czerwone strzałki przy HCT, WBC, PLT czy eozynofilach potrafią wystraszyć przed telefonem z lecznicy. Sprawdź, co oznaczają skróty i które zmiany wynikają ze stresu lub odwodnienia.

Przeanalizuj parametry nerkowe (kreatynina, mocznik, SDMA, fosfor) u kota lub psa

Podwyższona kreatynina i mocznik wymagają zestawienia z ciężarem właściwym moczu, SDMA, fosforem i ciśnieniem krwi. Przygotuj pytania o stopień IRIS przed wizytą.

Odczytaj wynik badania moczu psa lub kota i naucz się pobrać świeżą próbkę

Odczyn pH, ciężar właściwy, białkomocz UPC oraz kryształki struwitowe lub szczawianowe zależą nawet od tego, ile godzin pojemnik leżał przed dostarczeniem do lecznicy.

Zbierz prawidłowo próbkę kału z trzech dni i zrozum wynik badania na pasożyty

Pojedyncza grudka przyniesiona z porannego spaceru często daje wynik fałszywie ujemny. Sprawdź, jak zbierać próbki zbiorcze pod kątem glist, włosogłówki, tasiemców i Giardii.

Zrozum wyniki hormonów tarczycy (T4, fT4, TSH) u psa lub starszego kota

Choroby tarczycy u psów i kotów są swoim lustrzanym odbiciem: psy zwalniają i tyją przy niedoczynności, a starsze koty chudną mimo wilczego apetytu przy nadczynności.

Odróżnij hiperglikemię stresową od cukrzycy i przygotuj krzywą cukrową pupila

Przerażony w gabinecie kot potrafi mieć glukozę 300 mg/dl bez cukrzycy. Zobacz po co oznacza się fruktozaminę, jak prowadzić domowe pomiary i rozpoznać hipoglikemię.